Nedavni Svjetski ekonomski forum (WEF) u Davosu objavio je izvještaj – Čista orbita, sigurna budućnost: Poziv na akciju u vezi sa svemirskim otpadom – proizveden u partnerstvu sa Centrom za svemirske budućnosti, Saudijskom svemirskom agencijom, LeoLabsom i Novaspaceom.
Izvještaj daje tmurno tumačenje i uz priznanje da, iako smo čvrsto u eri mega-konstelacija LEO-a, i broj satelita u sve zagušenije orbitalnoj ravni, samo nastavlja rasti. Ali stavljanje više stvari u policiju povećava šanse da dođe do sudara — i donosi sa sobom ozbiljne finansijske i geopolitičke implikacije.
Nalazi izvještaja su potencijalno veoma skupi. Čak i bez većih sudara u orbiti, WEF-ov model orbitalne populacije predviđa da će zagušenje u svemiru industriju koštati između 25,8 milijardi dolara (21,8 milijardi eura) i 42,3 milijarde dolara u narednoj deceniji. Destruktivni sudar bi taj broj naglo povećao.
“Ako se ambicije brzo rastuće svemirske ekonomije, koja obuhvata komercijalne svemirske stanice, velike satelitske konstelacije i globalne satelitske usluge, želimo ostvariti održivo, potreban je hitan napredak u regulaciji, metodologijama, međunarodnoj saradnji, tehnološkim inovacijama i investicijama,” navodi se u predgovoru izvještaja.
Skriveni troškovi: Te projekcije dolaze iz kombinacije gubitka prihoda zbog prekida usluga, zamjene satelita i gubitka hardvera, kao i od troškova izvođenja sve više manevara koji smanjuju rizik u orbiti radi održavanja sigurnih udaljenosti između satelita.
WEF nije prvi koji kaže da je potrebna veća saradnja između aktera, uključujući aktivno dijeljenje podataka, kako bi se spriječili događaji konjunkcije u orbiti. Ali ovo je najnoviji koji poziva na poboljšanje te komunikacije. A sve to je uz bolje pridržavanje novijih odgovornih najboljih praksi za lansiranje i operacije.
“Pružatelji lansiranja trebaju se obavezati na kontrolisane ponovne ulaske i okončati praksu napuštanja gornjih faza u zagušenim orbitama,” navodi se u zaključku. “Regulatori, zauzvrat, moraju ugraditi međunarodne najbolje prakse u domaće pravo kroz uslove licenciranja i podsticanje finansijskih podsticaja koji nagrađuju održivo ponašanje, gdje je to izvodljivo i prikladno.”
